Ta zima była wyjątkowa w porównaniu z poprzednimi kilkoma latami. Niezwykle długo utrzymywała się pokrywa śnieżna, a mrozy dawały się we znaki zarówno ludziom, jak i zwierzętom. Mimo trudnych warunków – mróz, utrudnienia na drogach i wysokich kosztów ogrzewania – mogliśmy cieszyć się bajecznymi, pocztówkowymi krajobrazami: lśniącym jak brokat zamrożonym śniegiem oraz pięknie błyszczącymi gałęziami drzew i krzewów.
Zimą szczególnie licznie odwiedzały nas ptaki przy karmniku. Najwyraźniej ciężko było im znaleźć pożywienie, zwłaszcza najmniejszym, gdy wszystko było skute lodem. Mroźna pora ma także swoje plusy – prawdopodobnie w tym sezonie będziemy mieć mniej szkodników, którym trudniej przetrwać w tak surowych warunkach. Pokrywa śnieżna chroniła rośliny przed wysuszającym działaniem mrozu; zimowy śnieg jest zdecydowanie lepszy dla roślin niż sucha, mroźna zima bez pokrywy.
Na szczęście zima powoli ustępuje wiosnie. Rozpoczęły się roztopy, a pola zaczynają pokrywać się pierwszymi plamami zieleni. Ogrodnicy już kupują ziemię do siewu i nasiona. Poniżej znajdziesz szybki przegląd, jak przygotować się do nadchodzącego sezonu. Dodatkowo instrukcja wykonania własnego regału z oświetleniem do przygotowania rozsad w domu.
Zakupy ogrodnika na rozpoczynający się sezon
- ziemia do siewu
- doniczki, tace na rozsady (jeśli ich brakuje, pamiętaj, że możesz też wykorzystać pojemniki po lodach, jogurtach itp.)
- siewniki – małe, tanie gadżety ułatwiające wysiew warzyw w rzędach.
- nasiona warzyw na rozsady – jeśli jeszcze ich nie masz zaplanuj co w tym roku wysiejesz, pamiętaj, że zawsze warto wypróbować coś nowego
- nasiona roślin jednorocznych do przygotowania rozsad
- nasiona roślin na łąki kwietne do siewu wiosną
- włóknina (na wszelki wypadek, gdyby zima powróciła)
Akcesoria potrzebne do własnego systemu doświetlania rozsad – instrukcja montażu na końcu
- kabel dwużyłowy
- wtyczka do samodzielnego skręcenia
- włącznik czasowy (może być programator elektroniczny lub mechaniczny)
- żarówki LED o barwie światła 6500 K (ewentualnie 5000 K)
- oprawki do żarówek – plastikowe lub ceramiczne (z doświadczenia – ceramiczne często się kruszą, weź dodatkowe na wypadek jeśli się wyszczerbią gwinty albo weź te plastikowe żeby oszczędzić sobie kłopotu)
- koce termiczne (jako odbłyśniki)
- regał magazynowy
- tektura lub dykta (chodzi o płyty na tył regału do których zamocujemy odbłyśnik)
- taśma klejąca dwustronna
Prace do wykonania w marcu
- Przygotuj miejsce na rozsady – jeśli potrzebujesz oświetlenia – zobacz poradnik na końcu tego artykułu.
- Budki lęgowe powinny być już wyczyszczone w lutym, ale w marcu możesz jeszcze zawiesić dodatkowe.
- Zrób plany swoich upraw ogrodowych – od teraz zaczynamy już siać, za chwilę będziemy sadzić – upewnij się, że na wszystkie plany wystarczy Ci miejsca. Określ jakie warzywa w tym roku wysiejesz, jakie rozsady kwiatów będziesz robić – plan pomoże Ci zakupić odpowiednie nasiona i dobrze wykorzystać miejsce w ogrodzie.
- Uzupełnij zapas rurek lub specjalnych formatek dla pszczół murarek do swoich owadzich domków – w prawdzie marzec to jeszcze nie jest czas na nie, ale gdy pszczoły będą się później budzić musisz mieć już wcześniej te akcesoria.
- Na początku marca – wysiej paprykę. Papryka kiełkuje wolniej niż pomidory i potrzebuje więcej czasu, aby dobrze się ukorzenić.
- Połowa marca – możesz posiać pomidory.
Ja w tym roku wybrałam nasiona kolekcjonerskie odmian heirloom – tradycyjne, nie‑hybrydowe, nie F1, heirloomy to odmiany. które pozwalają zbierać własne nasiona i wysiewać je w kolejnych sezonach. Odmiany heirloom często mają ciekawą historię i są przekazywane z pokolenia na pokolenie. Pomidory te wyróżniają się intensywnym smakiem i aromatem oraz różnorodnością kolorów i kształtów. - Rozsady jednoroczne i byliny – warto rozpocząć już w marcu. Ja w tym roku przygotowuję rozsadę z następujących gatunków kwiatów:
- Heliotrop – cudownie pachnie wanilią, uwielbiam jego ciemno fioletowe kwiaty.
- Astry chińskie – w zeszłym roku były hitem w moim ogrodzie – kwitły bardzo długo i pięknie wypełniały każdy wolny fragment rabaty. Dodatkowo świetnie nadają się na bukiety.
- Stokrotki afrykańskie – roślina jednoroczna. Jej nasiona kosztują kilka złotych (ja kupiłam mix kolorów za 6 zł), a gotowa sadzonka w sklepie może kosztować kilkanaście zł. Kwitnie obficie, ale tylko w słoneczne dni otworzy swoje kwiaty.
- Dalia zmienna – jednoroczna, kolorowa, piękna.
- Firletka chalcedońska – czerwone kwiaty, które dodają intensywnego, soczystego koloru rabacie.
- Oman wielki – to wielka, efektowna roślina, mam nadzieję, że doda mocnego akcentu
- Prawoślaz lekarski – jako element łąki kwietnej, jest także rośliną leczniczą.
- Szałwia lekarska – będzie częścią mojej „rabaty herbacianej” gdzie planuję wysiać to, co można zebrać i ususzyć do skomponowania własnej herbatki.
- Rodzynek brazylijski – przypadkowo otrzymane nasiona, ale jadalne, więc ciekawi mnie, co z nich wyrośnie. W sumie ucieszyłam się z tego, że przypadkiem dostałam w paczce coś innego – a niech tam!
- Złocień maruna.
- Kobea – duże pnącze o fioletowych, dzwonkowatych kwiatach.
Warzywa do wysiewu w marcu
| rzodkiewka | dobrze zniesie chłodniejsze temperatury, warto wysiewać w odstępach tygodnia żeby zapewnić stały zbiór |
| marchew | bezpośrednio do gruntu gdy ziemia już dobrze rozmarźnie |
| seler korzeniowy | wysiew na początku marca |
| pomidor | po 15 marca na rozsadnik |
| papryka | na początku marca na rozsadnik |
| bób | pod koniec marca do gruntu |
| groch | pod koniec marca do gruntu |
| kalafior, kapusta, brokuł | rozsada na koniec marca |
| sałata | na początku marca pod osłonę lub na rozsadnik |
| pietruszka | jak tylko ziemia rozmarza można siać do gruntu |
| bakłażan | na rozsadnik w domu – w maju będą gotowe (druga połowa maja) do wysadzenia do gruntu |
Jak zrobić regał na rozsady i zapewnić im odpowiednie oświetlenie?
Mając w domu pięć kotów, trudno było mi znaleźć miejsce na wszystkie rozsady. Psotne łapki niestety zniszczą każdą posadzoną roślinę. Jedynym wolnym od łapek miejscem okazał się strych, ale rozmieszczenie okien nie zapewniało wystarczającego światła. Postanowiłam więc stworzyć doświetlany regał.
Konstrukcja regału
Zbuduj podstawę – wykorzystaj kilka regałów magazynowych – ja ustawiłam je jak na zdjęciu obok – składałam je tak, aby mieć jedną półkę na rozsady i półkę wyżej do zamontowania linii z oświetleniem.
Dodaj odbłyśniki – przyklej na jednej ze ścian (z tyłu) kartonowe ścianki pokryte kocem termicznym. Działa to jako prosty reflektor, równomiernie rozpraszający światło. Oczywiście można też poszukać lepszych rozwiązań – opraw z odbłyśnikiem, specjalnych folii – ja potrzebowałam budżetowego pomysłu na szybko – koce termiczne okazały się tanie i dostępne – możesz kupić je np. w aptece lub przez internet.
Instalacja oświetlenia LED (barwa 6500 K)
Uwaga: Jeśli nie masz doświadczenia z pracą przy instalacjach elektrycznych, rozważ poproszenie osoby z podstawową wiedzą techniczną.
Co oznacza „szeregowo połączyć oprawki do żarówek”?
Szeregowe połączenie polega na podłączeniu kolejnych elementów (w tym przypadku oprawek z żarówkami) jeden po drugim, tak aby prąd płynął kolejno przez każdy z nich. Dzięki temu wszystkie żarówki będą świecić jednocześnie przy jednym źródle zasilania.
Krok‑po‑kroku – montaż
- Przygotuj materiały
- Kabel dwużyłowy
- Kilka oprawek do żarówek (w zależności od liczby żarówek). Ja umieściłam po 2 żarówki nad jedną półkę (regał magazynowy standardowej szerokości)
- Żarówki LED 6500 K.
- Wtyczka (do podłączenia do gniazdka), najlepiej taka skręcana, żeby można było samemu ją złożyć.
- Włącznik czasowy (do ustawienia czasu oświetlania roślin np. 9 h dziennie).
- kombinerki, nożyk lub narzędzie do ściągania oplotu z kabli.
- śrubokręt – do rozkręcania wtyczki, oprawek, dokręcania kabli
- Wszystkie prace montażowe wykonujemy na kablu nie podłączonym do prądu (niby oczywiste, ale przypominam 🙂
- Podłącz pierwszy koniec kabla do wtyczki – przytnij kabel tak, aby miał dwa odsłonięte końce (faza i neutralny). Zaciśnij je w zaciski wtyczki zgodnie z oznaczeniami (zazwyczaj czarny lub brązowy = faza, niebieski = neutralny).
- Połącz pierwszy przewód – ten z wtyczką z pierwszą oprawką
- Otwórz obudowę oprawki i przykręć dwa przewody: jeden do wejścia „L” (linia/faza), drugi do wyjścia „N” (neutralny).
- Podłącz kolejne oprawki odcinkami kabli. pamiętaj o dobraniu długości odcinków kabli tak, aby odległości między żarówkami były później optymalne.
Każda oprawka po takim połączeniu będzie miała 2 kable z niej wychodzące. - Sprawdź połączenia
- Upewnij się, że wszystkie połączenia są mocno dokręcone i nie ma luźnych przewodów.
- Nie zostawiaj żadnych odsłoniętych żył – zabezpiecz je izolacją lub koszulką termokurczliwą.
- Podłącz do gniazdka i przetestuj
- Włóż włącznik czasowy do gniazdka.
- Ustaw włącznik czasowy na pożądany czas (np. 9 h).
- Do włącznika czasowego podłącz wtyczkę.
- Sprawdź, czy wszystkie żarówki świecą równomiernie, żadna nie mruga.
Dlaczego 6500 K?
Barwa 6500 K najbliżej przypomina naturalne światło dzienne wiosną, co sprzyja fotosyntezie i zdrowemu wzrostowi młodych roślin. Światło o niższej temperaturze barwowej (np. 2700–3000 K) pobudza raczej fazę kwitnienia lub owocowania, a nie przyspiesza wzrost sadzonek.
Alternatywy
- Jeśli nie znajdziesz żarówek 6500 K, możesz użyć 5000 K – nadal zapewnia dobre spektrum do wzrostu.
- Taśmy LED – możesz rozważyć użycie taśmy LED; są one cieńsze i zajmują mniej miejsca, ale zazwyczaj kosztują więcej niż klasyczne żarówki, możliwe że będziesz ich potrzebować nieco więcej żeby zapewnić podobny efekt co podniesie cenę całej instalacji.
- Pamiętaj by uważać na to, żeby rośliny nie były zbyt blisko od żarówek – gdy już urosną żarówki zbyt blisko liści mogą je poparzyć.
