Żywienie kur to temat rzeka – głównym pokarmem są dla nich zboża, ale dla zdrowia ich układu pokarmowego bardzo ważne są też zielonki. W internecie można kupić wiele ziół. Sprzedawane są w postaci suszonej lub jako dodatki żywieniowe w płynie. Jeśli macie kury, to wiecie, jak bardzo cieszy je jednak widok świeżego zielonego. Kiedy moje kury siedzą akurat w wolierze i nie mają możliwości same poskubać zielonego, zawsze mam zasadę: do Pań idę tylko z bukietem 🙂

W ogrodzie mam pas łąki kwietnej, gdzie rosną gatunki dobrane z uwzględnieniem kurzych potrzeb. Badania wykazały, że dodatki niektórych ziół mogą działać jak promotory wzrostu. Mogą też wpływać korzystnie na skład odżywczy jaj oraz intensyfikować wybarwienie żółtka – a więc dobre żywienie kur to obustronna korzyść. Ekstrakty z niektórych ziół mają też działanie przeciwpasożytnicze i przeciwzapalne. Kto czytał o kokcydiozie albo zmagał się z nią w kurniku, ten wie, że każdy naturalny sposób na wsparcie zdrowia jest na wagę złota.

Zielonki można rwać kurom całymi garściami, jednak słusznie jest uważać na długie, ostre źdźbła traw i łodygi. Jeśli kura sama odskubuje mniejsze fragmenty na wybiegu lub z bukietu trzymanego w ręce – wszystko jest w porządku. Ale jeśli leżą tam długie, odcięte źdźbła, może je wciągać jak makaron – co w skrajnym przypadku może doprowadzić do zapchania wola.

Każdy go zna – ulubiony kwiat dzieciństwa. Kury też go uwielbiają.
Jego gorzkie substancje wspierają wydzielanie żółci i poprawiają trawienie. W jednym z badań testowano fermentowany mniszek lekarski – zawartość flawonoidów i polifenoli wzrosła istotnie dzięki fermentacji, a kury tak karmione miały lepsze przyrosty masy i lepiej wykorzystywały paszę

Zawartość składników bioaktywnych w fermentowanym mniszku:
Flawonoidy: 48,84 mg/g
Polifenole: 56,82 mg/g
Polisacharydy: 110,42 mg/g

W porównaniu z surowym mniszkiem:
Zawartość flawonoidów wzrosła o 39,54%
Zawartość polifenoli wzrosła o 30,68% ¹

Znalazłam częściowo sprzeczne wyniki badań, jeśli chodzi o jego wpływ na wykorzystanie paszy ^{2 3}. Różnice mogą wynikać np. z jakości surowca (zawartość olejków zależy od warunków zbioru). Jedno wiem na pewno – kury go lubią! A skoro traktuję je jak ziomków, to wybaczcie – konwersja paszy nie ma dla mnie znaczenia, gdy kury są szczęśliwe. W badaniach nie odnotowano skutków ubocznych.

Niewiele badań dotyczy bezpośrednio jej wpływu na kury. W jednej pracy użyto mieszanki zawierającej pietruszkę, która miała pozytywny wpływ na odporność, ale brak danych o samodzielnym działaniu pietruszki. Natka zawiera sporo witaminy C, A i olejki eteryczne – z pewnością więc nie zaszkodzi.

Mięta wspiera układ odpornościowy, działa przeciwbakteryjnie i poprawia trawienie. Może być stosowana jako susz, olejek lub ekstrakt. Jest składnikiem dostępnych preparatów wspomagających drogi oddechowe. Moje kury lubią ją, ale jedzą ją z umiarem – najpierw znikają mlecz i krwawnik, a mięta zostaje „na deser”. Warto posadzić w ogrodzie, ale pamiętajcie, że łatwo kolonizuje duże powierzchnie – lepiej trzymać ją w ryzach sadząc w donicy albo podwyższonej grządce.

Uwaga – to nie bylica pospolita! Bylica roczna wykazuje silne działanie przeciwpasożytnicze. Natrafiłam na liczne informacje o bylicy rocznej w kontekście kokcydiozy, która może być naprawdę uciążliwym problemem w nie jednym kurniku nawet przy zachowaniu wysokich standardów opieki nad kurami. W badaniu ⁴ potwierdzono, że zmniejszała uszkodzenia jelit nawet o 80%, a także ograniczała wydalanie oocyst Eimeria spp. Polecam jako dodatek – możesz ją uprawiać w ogrodzie lub kupić jako susz.

Jest obiecującym suplementem – wspiera wzrost, pomaga radzić sobie ze stresem cieplnym, wspiera odporność i jakość jaj ^{5 6}. Można go podawać w postaci suszu lub olejku eterycznego.

Do bukietu się nie nadaje (chyba że zbierasz w rękawiczkach), ale skoro moja babcia żywiła kury pokrzywą z ziemniakami to nie potrzebuję tutaj przypisów. Poza tym na pewno znajdziecie co najmniej kilka pasz z tym dodatkiem lub susz jako suplement dla kur sprzedawany osobno 🙂

To zioła znane ze swoich właściwości osłonowych i regulujących trawienie. W aptece możecie znaleźć sporo suplementów z babki dla ludzi. Zawierają duże ilości śluzów roślinnych, które tworzą ochronną warstwę w przewodzie pokarmowym. U kur mogą działać przeciwbiegunkowo, wspomagać rozwój dobrej mikroflory i poprawiać pasaż treści pokarmowej. Babka płesznik, dzięki zawartości błonnika i śluzu potrafi działać jak naturalny regulator trawienia.

Podsumowując, ziołowe bukiety dla kur to wartościowy dodatek, który może wspierać zdrowie i dobre samopoczucie Waszych pierzaków. U mnie bukiet ziół dla kur to też okazja, żeby karmiąc je z ręki lepiej móc je obserwować i się z nimi zaprzyjaźnić. Jednak z wielką mocą przychodzi wielka odpowiedzialność — zioła powinny być traktowane jako uzupełnienie diety, podobnie jak naturalne źródła białka, np. owady. Podstawą żywienia musi pozostać pełnoporcjowa karma, a zioła stosujcie rozsądnie, tak aby nie zaburzyć bilansu składników odżywczych, np. nie ograniczać dostępu do białka. Dzięki temu Wasze kury będą nie tylko szczęśliwe, ale i zdrowe. Abradab chyba nie siał łączki dla kur, ale jakoś jego tekst bardzo mi pasuje na zakończenie mojego ziołowego przesłania.

„My zasadzimy
zasadzimy ziarno
pole którego po horyzont nie da się ogarnąć
Dla jednych trutką a dla innych karmą
Jednym błogosławi innym przyszłość wróży marną” ⁷

1. Zhang, C., Zhang, D., Zhao, S., Zhang, J., Liang, Y., Liu, C., Xu, Z., Ma, Y., & Xu, X. (2023). Fermented dandelion improves intestinal morphology, immune function, and microbiota structure in broiler chickens. Poultry Science, 102(11), 103565. https://doi.org/10.1016/j.psj.2023.103565 ↩︎
2. Ebrahim, H., Rezaei, M., & Maheri-Sis, N. (2014). The effect of Achillea millefolium L. and a commercial probiotic on growth performance, blood parameters and immunity of broiler chickens. Journal of Medicinal Plants Research, 8(39), 1185–1191. https://academicjournals.org/journal/JMPR/article-full-text-pdf/2B6646016868 ↩︎
3. Kavyani, A., & Pourreza, J. (2014). Effect of Yarrow (Achillea millefolium L.) medicinal plant on performance and some blood parameters of broiler chicks. Bulletin of Environment, Pharmacology and Life Sciences, 3(11), 67–70. https://bepls.com/nov_2014/12.pdf ↩︎
4. de Almeida, G. F., Horsted, K., Thamsborg, S. M., Kyvsgaard, N. C., Ferreira, J. F. S., & Hermansen, J. E. (2012). Use of Artemisia annua as a natural coccidiostat in free‑range broilers and its effects on infection dynamics and performance. Veterinary Parasitology, 186(3–4), 178–187. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22154969/ ↩︎
5. Benmotlagh, A., Pirsaraei, Z. A., & Ansari-Pirsaraei, Z. A. (2010). The use of thyme (Thymus vulgaris) extract as growth promoter in broiler diets. Livestock Research for Rural Development, 22(6). https://www.lrrd.org/lrrd22/6/benm22112.htm ↩︎
6. Gholami-Ahangaran, M., Zia-Jahromi, N., & Zokaei, M. (2023). The effects of thyme (Thymus vulgaris) extract on performance, immunity, and blood lipid profile of broiler chickens under heat stress. Animals, 13(2), 234. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11567014/ ↩︎
7. Pozdro dla kumatych :D, tekst pochodzi z https://www.tekstowo.pl/piosenka,abradab,rapowe_ziarno.html ↩︎