Jak myśli kura? Dzięki nauce zaglądamy w kurze umysły
Czy zastanawiałeś się kiedyś jak myśli kura?
Kura to najliczniejszy ptak na świecie. Niestety, w ogromnej mierze wynika to
z przemysłowego chowu drobiu. Warunki w intensywnej hodowli zwykle
nie pozwalają kurom na realizowanie ich naturalnych zachowań, a tymczasem okazuje się, że te zwierzęta wcale nie są „głupie”. Wręcz przeciwnie – potrafią zaskakiwać swoimi zdolnościami poznawczymi.
Ci, którzy trzymają kury w przydomowych ogródkach, dobrze wiedzą, że to sprytne stworzenia. Ale lektura najnowszych badań może jeszcze bardziej otworzyć oczy
na to, jak niezwykłe potrafią być nasze pierzaste przyjaciółki.
Jak myśli kura? Odkryjmy to dzięki nauce.
Lustro jako narzędzie
W 2024 roku przeprowadzono eksperyment, w którym udział wzięło 18 kurcząt dwóch ras: japońskich Bantam oraz Lohmann Dual – popularnej rasy hodowlanej.
Naukowcy chcieli sprawdzić, czy kury potrafią znaleźć ukryty smakołyk, korzystając z jego odbicia w lustrze.
11 z 18 kur rzeczywiście poradziło sobie z tym zadaniem.
To oznacza, że część kur była w stanie potraktować lustro jako pomoc
w orientowaniu się w przestrzeni i rozwiązywaniu problemu.
Badanie nie dowodzi jeszcze, że kura rozumie, iż odbicie w lustrze to dokładnie
ten sam przedmiot, ale wskazuje, że potrafi użyć go jako wskazówki.
Co ciekawe, kury Lohmann wypadły lepiej niż Bantam, choć próba była zbyt mała, by wyciągać twarde wnioski o różnicach między rasami. To jednak dobry punkt wyjścia dla kolejnych badań.
👉 Nie wszystkie ptaki potrafią podobne sztuczki – lustro to wcale nie taka prosta sprawa!
👉 W badaniu kury nie ucierpiały – po eksperymencie pozostały w hodowli lub trafiły do gospodarstw.
Źródło: Hillemacher, S., Tiemann, I. Domestic chickens solving mirror-mediated spatial location tasks uncovering their cognitive abilities. Sci Rep 14, 14164 (2024). https://doi.org/10.1038/s41598-024-64743-9
Kurza matematyka – neurony liczbowe
Czy wiesz, że w mózgu istnieją specjalne neurony liczbowe? Reagują one nie na to, jakie obiekty widzisz, ale na to, ile ich jest.
Do niedawna takie neurony badano głównie u dorosłych zwierząt – w tym u wron i naczelnych. Jednak w 2022 roku naukowcy odkryli je także u piskląt kur.
W badaniu brało udział 12 młodych kurczaków. Podczas prezentacji różnych obrazów na ekranie badacze rejestrowali aktywność ich mózgów. Okazało się, że neurony
u kurcząt zachowują się bardzo podobnie do tych u ptaków krukowatych i małp. To sugeruje, że zdolność do rozpoznawania liczebności jest najpewniej wrodzona
i powszechna u kręgowców.
Niestety, tego typu badanie wymagało również analizy mózgu pośmiertnie, a także przeprowadzenia operacji za życia tych kurczaków. Wiele badań nad mózgiem tak właśnie wygląda. Ich życie zostało poświęcone nauce. Choć brzmi to smutno i ciężko się z tym pogodzić, dzięki takim odkryciom możemy lepiej rozumieć ptasie umysły – a to mocny argument przy walce o poprawę dobrostanu zwierząt, także kur hodowlanych. Zarówno konsumenci i prawodawcy powinni iść w stronę jak największego ograniczenia cierpienia zwierząt hodowlanych i zaprzestania okrutnych metod.
Źródło: Kobyłkow, D., TyMayer, M., Zanon, M., Vallortigara, G. Number neurons in the nidopallium of young domestic chicks. PNAS 119 (32) e2201039119 (2022). https://doi.org/10.1073/pnas.2201039119
Mentalna oś liczbowa – jak u ludzi
Jest jeszcze inny, niezwykle ciekawy eksperyment. Większość ludzi „wyobraża” sobie liczby tak, że mniejsze są po lewej stronie, a większe po prawej. To tzw. mentalna oś liczbowa.
Okazuje się, że podobnie działają… kilkudniowe pisklęta! Gdy pokazano im mniejszą liczbę obiektów, instynktownie kierowały się w lewo. Przy większej liczbie – w prawo. To zachowanie wskazuje, że wyobrażenie „od lewej do prawej” nie wynika tylko z naszej kultury czy pisma, ale może być głębiej zakorzenione w mózgach zwierząt.
Źródło: Rosa Rugani et al., Number-space mapping in the newborn chick resembles humans’ mental number line. Science 347, 534-536(2015). DOI:10.1126/science.aaa1379
Dlaczego to ważne?
Każde kolejne odkrycie na temat umysłowości kur podważa stereotypy o „ptasich mózgach”. Kury:
- potrafią korzystać z luster,
- mają wrodzone poczucie liczby,
- a nawet wykazują pewne cechy „matematycznego myślenia”.
To wszystko pokazuje, że nasze pierzaste towarzyszki są o wiele bardziej złożone, niż mogłoby się wydawać. Jeśli trzymasz kury w przydomowym ogródku, obserwujesz
te zdolności na co dzień – ich spryt, ciekawość i umiejętność uczenia się. Dla naukowców to kolejne argumenty, by mówić o poprawie dobrostanu kur także w hodowlach przemysłowych. Dla osób hodujących kury w warunkach przydomowych na pewno wiedza o złożoności kurzego mózgu będzie przyczynkiem do uważnej obserwacji
i staranności by zapewnić dla kur nie tylko dobre warunki związane z miejscem bytowania i żywieniem, ale także stymulację umysłową np. przez złożone, ciekawe otoczenie, zapewnienie zielonego wybiegu, trzymanie kur w stadzie pozwalającym na interakcje społeczne.
